Hayvanlar, tüyleri alerjinin neresinde ve gerçekten böyle bir durum varsa, hayvanların sokağa terk edilmesini önlemeye yönelik adımlar hayvanlar ve hayvan dostları için önemsemelidir. Ülkemizde, evde kedi ve köpek besleme oranında son zamanlarda artış olması nedeniyle karşılaşılan alerji konusu dikkat çekicidir. Hayvanlardan kaynaklanan solunum ve temas alerjenleri ile kedi-köpeklere bağlı hem alerjik rinit (yani burun ve göz kaşıntısı, hapşırık), hem de alerjik astım hatta kediye temas ettiğiniz yerde derinizde kaşıntı ve şişlik, ürtiker, anjiyo ödem dediğimiz haller oluşabilir.

Hayvan alerjenlerine karşı tedavi

Öncelikle, alerji tedavisinde solunan alerjeni saptamak, yani o hastada o duruma, onun neden olduğunu deri testleri ile saptadıktan sonra alerjenin kaynağından bir kaçınma, uzak durma önerilmektedir. Ancak ev hayvanlarının aile bireyleri gibi algılanabildiği, alerji oluşan bireylerin hayvanlarından ayrılamayacağını ifade ettiği durumlarda; alerjik konjonktivit, yani göz ve burun nezlesi olan hastalarda alerji aşısı tedavisi ile bireyin kedi veya köpeğine olan duyarlı halini, duyarsızlık geliştirilen bir bünyeye çevirerek evde yaşayabilir hale getirmek mümkündür.

Alerjenlere karşı tedavide hayvanlarla ilişkiyi azaltmak

Alerjen immunoterapi bu tedavinin tıbbi ismidir. Halk arasında alerji aşısı olarak bilinmektedir ve ülkemizde de alerji uzmanları tarafından devlet geri ödemesiyle de tedavi yapılabilmektedir. Bunun yanı sıra bu tedaviyi alırken kedisi veya köpeği ile olan teması biraz azaltmak adına yatak odasına ev hayvanının alınmaması, evin sık süpürülerek birikmiş alerjenlerin biraz azaltılması ile ilgili evin içerisinde bazı önlemleri de aldırtmak önemlidir. Kedi alerjeni son derece yapışkandır, bu alerjenlerin kedi olmayan ortamlarda, okul sınıflarında da bulunabildiğini düşünürsek, bazı kedi alerjik vakalarını bireylerin evinde kedi olmasa bile alerji aşısı ile tedavi etmek gerekebilmektedir.

Ev tozları en sık alerji nedeni

Bir kişinin alerjik öyküsü varsa, ev tozlarının bu alerjinin neresinde olduğunu anlamak ve ev tozlarından kişi alerji yaşıyorsa, bu kişiye bazı tavsiyeleri kazandırmanın önemi de kaçınılmazdır. Ev tozu alerjisi bizim en sık gördüğümüz alerjendir. Özellikle sahil şehirlerinde (düşük rakımlı) daha fazla bulundukları için daha sık alerji yapmaktadırlar, ancak yüksek rakımlı şehirlerde biraz daha az bulunabilirler. Ev tozu akarlarını gözle görmeyiz ama evi süpürdüğümüz tozun içine eğer mikroskopla bakacak olursak, akarlar orada görebileceğimiz minik böceklerdir. Bunların dışkıları insanlar için çok alerjiktir. İnsanların deri döküntüleriyle beslendikleri için evimizde bulunuyorlar ve en çok da yaşamın üçte birini geçirdiğimiz yatağımız, yorgan ve yastık yani yatak odamızda varlar. Bunun dışında tabii ki oturma odası, salonda ve halılarda bulunmaktadırlar. Evin içindeki toza karıştıkları için gerek yatak ve kanepede otururken, gerek yere dökülmüş tozun solunması ile oldukça inatçı alerjik nezleye; yani burun tıkanıklığı, geniz akıntısı, sık sinüzit olma, yüzde ve gözlerde ağrı ile seyreden iltihaplı burun akıntısına, alerjik astıma, hırıltı ve nefes darlığına yol açabilmektedirler.

Akarlar ile Mücadele

Alerjik nezle ve astımın ilaç tedavisi yürütülürken, aynı zamanda evde bazı korunma önlemleri alınmalıdır. Burada özellikle halıların çok fazla serili olduğu evlerde daha yoğun oldukları için evdeki halıların azaltılmasını, yün ya da pamuk içerikli yorganlardan ziyade (çünkü bunlarda ev tozu akarı çok fazla miktarda barınabilir ve yıkanamazlar) elyaf yorgan, yastıklar önerilmektedir. Elyaf yorgan ve yastıklar 60 ^OC de yıkanabilmektedirler. Bu böcekçikler 60OC’de yıkanamamış bir üründe canlı kalabilmektedirler. O ürünü ne kadar temizlesek de, akarların orada barındıkları gösterilmiştir. Demek ki yıkayabildiğimiz ürünleri 60 ^OC’de yıkamamız gerekmektedir, eğer yıkayamıyorsak özel alerjenleri natüre eden spreylerle ilaçlamak ya da o yatak, yorgana, özel alerjen geçirmez yatak kılıfları geçirmek çözüm olabilir. Evin süpürülmesi de çok önemlidir. Süpürgenin de Hepa 13 filtresi içeren çok etkin bir süpürge olması önemlidir.

Hava Temizleyen Cihazlar

Evde bütün önlemleri tam olarak uygulamak genellikle imkânsızdır. Örneğin, anne-babasının evinde kalıyor, evin dekorasyonunda çok büyük değişiklik yapamıyor ya da yatak odasındaki eşyayı azaltamıyorsa ve yatak odasındayken şikâyetlerinin çok olduğunu fark ediyorsa, evet hava temizleme cihazlarını kullanmak faydalıdır. Evde giderilememiş küfler olmaktadır. Yatak odasının duvarında giderilememiş bir küflenme, rutubetlenme varsa yine hava temizleme cihazlarını kullanmak doğru bir tercihtir. Örnek olarak Bursa hava kirliliğinin çok yoğun olduğu bir şehirdir. Dış ortam hava kirliliği de evlere girdiği için kirli havalı semtlerde yaşayanlarda evin havasını temizleyebilmek adına, alerjen dışında dış ortam hava kirliliği partiküllerini de alması için hava temizleme makinelerini kullanmak yine önemlidir.

Arı Sokmaları Alerjinin Neresinde

Arı sokmalarının alerjisinde çoğunlukla hiçbir reaksiyon olmaz ya da bir kısmında sadece soktuğu yerde bizim avuç içi dediğimiz, sadece avuç içi kadar bir reaksiyon yapıyorsa, buna lokal reaksiyon denilmektedir. Arı sokmasına bağlı lokal reaksiyonlar çok önemsenmese bile bazen lokal bir tedavi uygulamak gerekebilir. Arının soktuğu kol ya da bacakta, geniş bir şişme oluyorsa yine bu durum lokal ve geniş reaksiyon olarak kabul edilmektedir, bu durumda tedavi yapılmaktadır. Ancak esas bilgilendirme yapılması gereken konu; arı soktuğu zaman, soktuğu yerden uzakta vücutta yaygın, alerjik şok dediğimiz tepkimeyi oluşturmasıdır. Anafilaksi denilen, inek sütüyle ya da diğer bazı ilaçlarla da görülebilen ani, hızlı gelişen ve yaşamı tehdit etme potansiyeli olan yani ölümcül olabilen alerjik şoka ne yazık ki arı sokmaları alerjileri de neden olabilmektedir.

Arı Sokması Kimler İçin Tehlikeli

Arı alerjisinde, arı soktuğu zaman ölümcül olmayı sağlayan faktörler; kişinin ağır bir kontrolsüz astımı olması, yaşının ileri olması, eşlik eden bir kalp hastalığının bulunması ve arının alerjik olmasıdır. Bunu, ne yazık ki köyde, belli bir yaştaki kişinin arı sokması sonucunda vefat etti şeklinde gazete haberlerinde görülebilmektedir.

Arı Sokması Ne Zaman Tehlikelidir

Arı soktuğu zaman geniş bir reaksiyon ile karşılaşılıyorsa, ölümcül olma riski olduğu için, erişkin bir hastada sistemik reaksiyonlar arıdan sonra gelişiyorsa, mutlaka alerji uzmanına tedavisi için başvurmalıdır. Arı soktuğu zaman anafilaksi riskine karşı derhal bir hastanenin acil servisine gidilmelidir. Hatta bu riski olan kişilere, taşımaları için otomatik çalışan adrenalin enjektörleri verilebilmektedir. Bu enjektörler kişinin kırda, bayırda başına böyle bir durum gelirse acile ulaşacağı süre uzun olacağı için hemen kendi kendine iğnesini yapıp acile gidene kadar ona yaşamsal bir zaman kazandırması içindir. Bu enjektörler, eğer hasta bayılmış olursa, hasta yakınlarına da kullanılması öğretilebilir. Bu durum bir çocuğun başına gelmesi durumunda ise, rehber öğretmeni adrenalin enjektörünü kullanmasını öğrenip kişiye ilk yardımda bulunabilir. Arı sokmasına maruz kalan kişi bayılmışsa, yanındaki kişi tarafından bayılan kişiye uygulama yapılmalıdır.

Arı Sokmasına Karşı Aşılanma

Alerji uzmanları bireyler alerji için deri testi yapmaktadırlar. Arı sokmasında yaban arısı veya bal arısı sokması konusunda sokulan bireyden bilgi alınmaktadır. Çünkü sokmanın etkisini değerlendirmek üzere arının türü önemlidir. Sokmaya maruz kalan kişilerin bazıları sokmayı fark etmediklerini söylemektedirler. Bu bireylerde yapılan alerji testlerinde, saptanan alerjenlere göre hazırlanan aşılar ile yapılan tedavilerde arı sokmalarına karşı kişiler duyarsız hale getirilmektedirler. Bundan sonra arı aşısı olan kişilerde tekrar arı sokması durumunda, herhangi bir reaksiyon olmadan normal yaşamın devamı sağlanabilmektedir. Dolayısıyla, ölümcül olabilecek bu reaksiyonlarda mutlaka zamanında alerji uzmanında tedavi başlanmalıdır.